Podczas gminnych obchodów 82. rocznicy warszawskiego powstania upamiętniono następujących – już nieżyjących – żołnierzy Armii Krajowej:

– Stanisława Gawłowskiego ps. Godło (mieszkał w Wólce Dworskiej),
– Stanisława Grzendę ps. Brona (Kąty),
– Tadeusza Morawińskiego ps. Kolonista (Wólka Załęska),
– Albina Paczesnego ps. Perła (Czersk),
– Stanisława Starosa ps. Wielki (Wólka Dworska).

Cegiełki z brązu odsłonili członkowie rodzin. Wyrażali wdzięczność, że imiona, nazwiska i pseudonimy ich ojców i dziadków utrwalono na pamiątkowej tablicy.

– Bardzo dziękuję. Jestem wzruszona – powiedziała córka Stanisława Gawłowskiego, 80-letnia Alicja Rolirad z Gdańska.

Nowe cegiełki poświęcił ks. Zbigniew Borkowski z górskokalwaryjskiej parafii.

Na uroczystość przybyła rodzina poległego powstańca Bolesława Matuszewskiego, który urodził się w Czaplinku. Jego nazwisko widnieje na tablicy od początku (od 2024 r.), ale bliskich odnaleźliśmy dosłownie kilka dni temu (dzięki wsparciu Muzeum Powstania Warszawskiego).

Burmistrz Arkadiusz Strzyżewski: Zbiorowa pamięć Góry Kalwarii. Trwała i żywa

– Nigdy nie jest za późno na pamięć – podkreślił, przemawiając, burmistrz Arkadiusz Strzyżewski.

– Bo zawsze można jeszcze odkryć, przybliżyć czy utrwalić odległą historię. Pamięć nie jest czymś gotowym, zamkniętym. Świadczy o tym nasza tablica. Choć wykonana z trwałego materiału, co roku zmienia swój kształt. Niech właśnie taka jak ona będzie zbiorowa pamięć Góry Kalwarii. Trwała i żywa – oznajmił gospodarz gminy.

W czasie ceremonii odczytano list do jej uczestników, który wystosował marszałek województwa mazowieckiego Adam Struzik.

„Dziedzictwo Powstania pozostaje dla kolejnych pokoleń cenną lekcją historii oraz zobowiązaniem, by troszczyć się o dobro wspólne, jedność narodową i szanować godność każdego człowieka” – zaznaczył marszałek. List odczytał Marcin Pawlak, dyrektor departamentu w urzędzie marszałkowskim.

Pieśni przy barykadzie

Nowo uczczeni żołnierze w sierpniu 1944 roku walczyli z Niemcami w Wilanowie w szeregach kompanii „Stena” (porucznika Szymona Gawarkiewicza, komendanta górskokalwaryjskiej AK). Było to starcie w ramach odsieczy powstańczej. O marszu na stolicę opowiadał wczoraj Andrzej Kryński, historyk z warszawskiego oddziału Instytutu Pamięci Narodowej. Przed ratuszem stanęła wystawa jego autorstwa, która będzie dostępna do 28 sierpnia. W trakcie obchodów eksponowano też fotografie wspomnianych pięciu lokalnych akowców.

Rocznica zrywu, w którym uczestniczyło mnóstwo młodych ludzi, nie mogła się obyć bez udziału młodzieży. Zaśpiewały dziewczęta z grupy teatralnej Ośrodka Kultury, Nina Lach („Modlitwa dziewczyńska”) oraz Michalina Wietocha („Dziewczyna z granatem”), a Grupa Historyczno-Edukacyjna Szare Szeregi (drużyna z Góry Kalwarii z drużynowym Mikołajem Rowińskim) stworzyła miasteczko powstańcze m.in. z barykadą, wystawą broni i pojazdem opancerzonym.

Pierwszosierpniową uroczystość poprowadziła tradycyjnie Agnieszka Sałańska, nauczyciel historii w Szkole Podstawowej im. Polski Niepodległej w Baniosze.

Nowe nazwiska na tablicy są efektem poszukiwań prowadzonych przez Roberta Korczaka z Urzędu Miasta i Gminy Góra Kalwaria.